Μπορούμε να μάθουμε τα περισσότερα από τις αποδεδειγμένες, καλές πρακτικές και στον τομέα της μακροχρόνιας φροντίδας! Με χαρά δεχόμαστε και ακόμη μεγαλύτερη χαρά έχουμε να μοιραζόμαστε τις καλές πρακτικές από διάφορες χώρες. Στείλτε μας όσο το δυνατόν περισσότερες!
Ας δούμε τα καλά παραδείγματα:
#1
Το ιταλικό έργο «MAPPET», το οποίο ολοκληρώθηκε πρόσφατα στους δήμους Ανκόνα και Φαλκονάρα Μαριτίμα, αποτελεί ένα ισχυρό παράδειγμα κοινοτικής φροντίδας που υποστηρίζει την ενεργό γήρανση. Την ανεξαρτησία, και πάνω απ’ όλα θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Με επικεφαλής την COOSS Marche και σε συνεργασία με τοπικούς εταίρους, το MAPPET ανέπτυξε ένα ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο μοντέλο υποστήριξης για ηλικιωμένους, το οποίο συνδυάζει κοινωνικές υπηρεσίες, υγειονομική περίθαλψη και κοινοτικούς πόρους — ξεκινώντας από τις ίδιες τις ανάγκες, προτιμήσεις και επιλογές ζωής των ανθρώπων.
Πώς λειτούργησε;
Το έργο προσέφερε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και υπηρεσιών προσαρμοσμένων στις ατομικές ανάγκες, μεταξύ των οποίων:
Προληπτικοί γνωστικοί έλεγχοι και εξατομικευμένα σχέδια φροντίδας.
Ψηφιακά εργαλεία και tablet για γνωστική εκπαίδευση και αποκατάσταση στο σπίτι.
Εξειδικευμένη υποστήριξη (ψυχολόγοι, φυσιοθεραπευτές, διατροφολόγοι), ακόμη και κατ’ οίκον.
Δημιουργικές και κοινοτικές δραστηριότητες όπως θεραπεία μέσω τέχνης, μουσικά εργαστήρια και εργαστήρια ενίσχυσης μνήμης.
Κοινοτικές πρωτοβουλίες για τη μείωση της απομόνωσης και την ενίσχυση των κοινωνικών σχέσεων.
Υποστήριξη και εκπαίδευση για μέλη οικογένειας και φροντιστές.
Αυτές οι δράσεις οδήγησαν σε ένα μοντέλο φροντίδας 360°, όπου η τεχνολογία, οι τοπικές υπηρεσίες και η συμμετοχή της κοινότητας δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλεία για να βοηθήσουν τους ανθρώπους να εκφράζουν τις ανάγκες τους και να διαμορφώνουν ενεργά τη δική τους πορεία φροντίδας.
Για ποιους είναι;
Για άτομα ηλικίας 65+ και τις οικογένειές τους, με στόχο την πρόληψη της γνωστικής έκπτωσης, την υποστήριξη της ανεξαρτησίας και την ενίσχυση του ρόλου τους ως ενεργών διαμορφωτών της ευημερίας τους.
Γιατί είναι καλή πρακτική;
Διότι φέρνει μια αλλαγή οπτικής: η φροντίδα δεν είναι πλέον κάτι που «παρέχεται» στους ανθρώπους, αλλά κάτι που χτίζεται γύρω από τη φωνή, τις επιλογές και την αυτοδιάθεσή τους.
Το MAPPET δείχνει ότι όταν οι άνθρωποι υποστηρίζονται ώστε να εκφράζουν τι θέλουν και τι χρειάζονται, οι υπηρεσίες γίνονται πιο ουσιαστικές, πιο αποτελεσματικές και πιο σεβαστές προς την αξιοπρέπεια.
Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται στενά με τους στόχους του FairCare, το οποίο προωθεί την ένταξη, την ενδυνάμωση και το δικαίωμα των ευάλωτων ανθρώπων να διαμορφώνουν τη δική τους φροντίδα και πορεία ζωής.
Δείτε το τελικό βίντεο του έργου εδώ: https://www.youtube.com/watch?v=XKn0LxWhq7M
#2
Βέλτιστη πρακτική από τη Γερμανία: Βοήθεια στη γειτονιά
Στη Γερμανία, τα άτομα με βαθμό φροντίδας που λαμβάνουν φροντίδα στο σπίτι τους έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν ένα συγκεκριμένο ποσό (έως 131 € τον μήνα) για υπηρεσίες καθημερινής υποστήριξης. Αυτό μπορεί να είναι, για παράδειγμα, υποστήριξη από βοηθούς της γειτονιάς. Οι υπηρεσίες υποστήριξης περιλαμβάνουν τη συνοδεία ατόμων σε ιατρικά ραντεβού, δημόσιες αρχές και περιπάτους. Παρέχεται επίσης βοήθεια για ψώνια, οικιακές εργασίες και υπαίθριες εργασίες του σπιτιού, όπως η κηπουρική. Επιπλέον, η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει βοήθεια στην επικοινωνία, για παράδειγμα ανάγνωση δυνατά ή βοήθεια στη συμπλήρωση εντύπων. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν επίσης ενθάρρυνση και υποστήριξη σε δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου και στη διατήρηση κοινωνικών επαφών, εκτέλεση ελαφρών σωματικών ασκήσεων όπως γυμναστική και εκπαίδευση μνήμης για την υποστήριξη της διαχείρισης καθημερινών κοινωνικών δραστηριοτήτων. Οι βοηθοί λαμβάνουν μια λεγόμενη αποζημίωση εξόδων ύψους το πολύ 10 ευρώ ανά ώρα.
Η βοήθεια της γειτονιάς υποστηρίζει άτομα που χρειάζονται φροντίδα και τους συγγενείς τους σε απλές καθημερινές εργασίες. Παρέχει υποστήριξη στους φροντιστές και ταυτόχρονα επιτρέπει στα άτομα που χρειάζονται φροντίδα να οργανώνουν την καθημερινότητά τους με μεγαλύτερη αυτονομία (αυτό ισχύει ιδιαίτερα για άτομα χωρίς οικογενειακή υποστήριξη).
Επιπλέον, η υπηρεσία μπορεί να βοηθήσει ώστε τα άτομα να παραμένουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στο σπίτι τους και να αποφεύγεται η μετακίνησή τους σε οίκο ευγηρίας.
3#
Ένα εξαιρετικό παράδειγμα από την Ουγγαρία: Πρόγραμμα Συνειδητής Γήρανσης P-AGE
Το διαγενεακό και φιλικό προς τους ηλικιωμένους κοινοτικό έργο P-AGE λειτουργεί στην Ουγγαρία/Πέτς μέσω της συνεργασίας του Pécs Community Foundation και του Hekate Conscious Ageing Foundation, με ευρεία κοινωνική συμμετοχή.
Ο μακροπρόθεσμος στόχος του Προγράμματος Συνειδητής Γήρανσης P-AGE είναι η δημιουργία ενός τοπικού κοινοτικού μοντέλου συνειδητής γήρανσης και η ανάπτυξη ενός ουγγρικού δικτύου συνειδητής γήρανσης σε σύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, 4–5 γενιές είναι ταυτόχρονα ενεργοί συμμετέχοντες στην κοινωνία. Ο δημογραφικός μετασχηματισμός των τελευταίων 50–70 ετών — που συνεχίζεται σήμερα και θα συνεχιστεί στο μέλλον — φέρνει αναρίθμητες νέες ευκαιρίες, αλλά και πολλές νέες προκλήσεις. Ποτέ άλλοτε δεν ζούσαν τόσοι πολλοί άνθρωποι άνω των 75 ετών στην Ευρώπη όσο σήμερα, ενώ — εν μέρει λόγω του ψηφιακού μετασχηματισμού — οι κόσμοι των μεγαλύτερων και των νεότερων γενεών ίσως δεν ήταν ποτέ τόσο διαφορετικοί όσο είναι σήμερα.
Ταυτόχρονα, η κοινωνία μας πρέπει να βρει λύσεις σε μεγάλες προκλήσεις όπως η στέγαση, οι δημογραφικές αλλαγές, η παράλληλη κρίση φροντίδας και η κλιματική κρίση. Για την αντιμετώπιση αυτών των σύνθετων προκλήσεων χρειαζόμαστε τη γνώση, την εμπειρία και τη δημιουργικότητα όλων των γενεών, κάτι που προϋποθέτει τη συνεργασία μεταξύ τους.
Αν και μπορούμε σίγουρα να βρούμε παραδείγματα αυθόρμητης διαγενεακής συνεργασίας στο περιβάλλον μας, η συνεργασία σε κοινοτικό και κοινωνικό επίπεδο σπάνια προκύπτει αυθόρμητα. Για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητο τα μέλη των διαφορετικών γενεών να βλέπουν, να ακούν και να κατανοούν ο ένας τον άλλον. Είναι απαραίτητο να υπάρχουν κοινά ζητήματα, δραστηριότητες και χώροι όπου μπορεί να αναπτυχθεί η αμοιβαία γνωριμία, κατανόηση και συνεργασία.
Η ενίσχυση και η υποστήριξη αυτής της διαγενεακής κοινωνικής συνοχής αποτελεί ακριβώς τον κύριο στόχο του έργου Πλατφόρμας Κοινότητας P-AGE για διαγενεακή και φιλική προς τους ηλικιωμένους συνεργασία.
Στο πλαίσιο του διετούς έργου, ως αποτέλεσμα της κοινής εργασίας, θα δημιουργηθεί ένα διαγενεακό σύνολο εργαλείων με έμφαση στη φιλικότητα προς τους ηλικιωμένους, βασισμένο σε διεθνείς εμπειρίες. Το σύνολο εργαλείων θα περιλαμβάνει μια μεθοδολογία που υποστηρίζει τη συνεργασία, διάφορες πρακτικές, καθώς και ένα επιτραπέζιο παιχνίδι ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ευρέως στις κοινότητες.
Τα μέλη της Διεπιστημονικής Κοινότητας Εμπειρογνωμόνων P-AGE (από τομείς όπως η κοινωνία των πολιτών, η υγεία, η ανώτατη εκπαίδευση, η έρευνα, ο πολιτισμός, η τοπική αυτοδιοίκηση, η αρχιτεκτονική και η ισότητα ευκαιριών, μεταξύ άλλων) θα συμμετάσχουν επίσης, κατά τη διάρκεια των δύο ετών, σε ένα πρόγραμμα κατάρτισης 10 συναντήσεων για τη συνειδητή γήρανση, με κοινοτική εστίαση αλλά βασισμένο στην προσωπική εμπειρία.
Το P-AGE οργανώνει τακτικά λέσχες για ηλικιωμένα άτομα που επιθυμούν να συνεχίσουν αυτό το στάδιο της ζωής τους με συνειδητό τρόπο. Μεταξύ των κοινών ιδεών και σχεδίων με προοπτική στο μέλλον που προκύπτουν, ένα από τα πιο σημαντικά είναι η υλοποίηση ενός διαγενεακού μοντέλου στέγασης στην Πέτς μεταξύ νέων και ηλικιωμένων, επιλύοντας έτσι δύο μεγάλα προβλήματα: τη μοναξιά των ηλικιωμένων και τις δυσκολίες στέγασης των νέων.
Διαβάστε περισσότερα για αυτή την εξαιρετική πρωτοβουλία εδώ:
https://pecsikozossegialapitvany.hu/oregedes/
https://tudatosoregedes.org/rolunk/
4#
Προσωπική υποστήριξη ακόμη και όταν δεν υπάρχει ακόμη – παραδείγματα από την Ουγγαρία
Παρόλο που στην Ουγγαρία η προσωπική υποστήριξη δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί ως αυτόνομο επάγγελμα, τα άτομα με αναπηρία φυσικά δεν μπορούν να ζήσουν ανεξάρτητη ζωή χωρίς αυτήν. Για τον λόγο αυτό υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους η προσωπική υποστήριξη μπορεί να είναι διαθέσιμη στην Ουγγαρία, μέχρι να θεσπιστεί σχετική νομοθετική ρύθμιση.
Ένα καλό παράδειγμα είναι η πρωτοβουλία του Ιδρύματος Szimbiózis στο Μίσκολτς:
Υποστήριξη ανεξάρτητης διαβίωσης με βάση την αυτοδιάθεση για 16 άτομα με υψηλές ανάγκες υποστήριξης, τα οποία ζουν σε οικογένειες ή αυτόνομα με αναπηρία, καθώς και η δημιουργία ενός σταθερού συστήματος προσωπικής υποστήριξης. Στόχος είναι να δοθεί στους ωφελούμενους μια προοπτική μέσω της οποίας μπορεί να αποφευχθεί η ανάγκη ιδρυματικής φροντίδας. Το έργο περιλαμβάνει επίσης απασχόληση, ατομική αξιολόγηση δεξιοτήτων και σχεδιασμό καριέρας. Το έργο συμπληρώνεται από μελέτη κοινωνικού αντίκτυπου. Περισσότερες πληροφορίες για το έργο: https://szimbiozis.net/-efop-1910-22-2022-00001
Μια παρόμοια καλή πρακτική για τη δημιουργία προσωπικής υποστήριξης είναι το έργο του Ιδρύματος Freekey στη Βουδαπέστη.
Πιστεύουν στην απελευθερωτική δύναμη της αυτοδιάθεσης, όταν μπορούμε να αποφασίζουμε οι ίδιοι για τη ζωή μας. Στην προσωπική υποστήριξη, το άτομο με αναπηρία εμφανίζεται σε ενεργό ρόλο εργοδότη. Στόχος του Freekey είναι να ενδυναμώσει τα άτομα με αναπηρία ώστε να γίνουν συνειδητοί χρήστες υπηρεσιών και σίγουροι εργοδότες. Στην ιστοσελίδα τους παρέχουν χρήσιμες συμβουλές για όσους θέλουν να προσλάβουν βοηθό, για όσους θέλουν να γίνουν βοηθοί, καθώς και για συγγενείς και επαγγελματίες. Οι συμβουλές τους συμπληρώνονται με επιστημονικό υλικό, έρευνες και συνεντεύξεις. Περισσότερα για αυτούς: https://www.freekey.hu/what-are-we-doing